Łańcut

	Łańcut
	Herb Łańcuta
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	łańcucki
Gmina	gmina miejska
Aglomeracja	rzeszowska
Burmistrz	Stanisław Gwizdak
Powierzchnia	19,42 km²
Ludność (2008); • liczba; • gęstość	; 18 025; 928 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 17
Kod pocztowy	37-100
Tablice rejestracyjne	RLA
	Położenie na mapie Polski ; Łańcut
	50°04′N 22°14′E / 50.067, 22.233Na mapach: 50°04′N 22°14′E / 50.067, 22.233
TERC; (TERYT)	3182410011
	Urząd miejski pl. Sobieskiego 18; 37-100 Łańcut
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło Łańcut w Wikisłowniku
	Strona internetowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Zamek Lubomirskich

Rynek w Łańcucie

Łańcut – miasto w województwie podkarpackim, na granicy Podgórza Rzeszowskiego i Pradoliny Podkarpackiej. Siedziba władz powiatu i gminy.

Łańcut należy do województwa podkarpackiego i leży 16 km na wschód od jego stolicy – Rzeszowa. Przez tereny miasta przebiega szlak tranzytowy Jędrzychowice – Korczowa (E40), który łączy zachód Europy z Ukrainą. Według danych z 31 grudnia 2008 roku^[2] Łańcut miał 18 025 mieszkańców.

[edytuj] Historia

Osobny artykuł: Historia Łańcuta.

Miasto założone zostało przez króla Kazimierza Wielkiego. Lokacja miasta na prawie magdeburskim nastąpiła w roku 1349 z nadania księcia Władysława Opolczyka w dolinie rzeki Wisłok. Król sprowadził tu kolonistów niemieckich (zob. Głuchoniemcy^[3]) z miejscowości Landshut (= strażnica kraju) w Bawarii^[4]^[5],. W XV wieku wybudowano tu zamek początkowo drewniany, który do XVI wieku dawał odpór najazdom tatarskim. Historyczne nazwy miasta Landshut, Lanczuth (1375), Landssuth (1381), Lanchth (1384), Lanczuth (1494), jeszcze w roku 1650 Landshut^[6]. W pobliżu Łańcuta założono w roku 1450 niem. wieś Helwigau. Ludność niemiecka z okolic Łańcuta i Albigowej zachowała swoją odrębność językową do I. poł. XVIII wieku^[7]. Podczas II wojny światowej niemiecka administracja okupacyjna tzw. Generalnego Gubernatorstwa ponownie wprowadziła w roku 1941 dla miasta nazwę Landshut.

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002^[8] Łańcut ma obszar 19,43 km², w tym:

użytki rolne: 59%
użytki leśne: 2%

Miasto stanowi 4,3% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2008 r.^[9]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	18 025	100	9493	52,67	8532	47,33
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	928,0		488,8		439,2

[edytuj] Liczba ludności

Osobny artykuł: Ludność Łańcuta.

[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne

Zamek Lubomirskich
Powozownia
Muzeum Ikon
Muzeum Gorzelnictwa zarządzane przez "Polmos Łańcut"
Synagoga
Muzyczny Festiwal w Łańcucie
Letnie warsztaty muzyczne
Kościół Farny
Browar Łańcut (zał. 1777 r.)

[edytuj] Przemysł

Fabryka śrub "Śrubex" SA^[10] obecnie "Koelner" SA^[11]^[12]
Łańcucka Fabryka Wódek "Polmos Łańcut"
Zakład Poligraficzny "Techgraf"
Zakłady odzieżowe "Vipo"
Veolia Transport Podkarpacie (wcześniej PKS Connex Łańcut)
PPH Transsystem S.A.
Lancerto S.A.

[edytuj] Ludzie związani z Łańcutem

Józef Czyrek, polityk PRL,
Zbigniew Ćwiąkalski, Minister Sprawiedliwości w rządzie Donalda Tuska,
Ryszard Marek Groński, pisarz,
Tomasz Jurasz, literat,
Wacław Kuchar, najlepszy sportowiec Polski 1926, z Pogonią Lwów wielokrotny mistrz Polski w co najmniej 9 dyscyplinach, trener piłkarski, reprezentant Polski, olimpijczyk, oficer Wojska Polskiego,
Anna Podolec, siatkarka, reprezentantka Polski, Mistrzyni Europy z 2003,
Wanda Rutkiewicz, alpinistka i himalaistka,
Jan Zeh, wynalazca przetwórstwa ropy naftowej.

[edytuj] Edukacja

Liceum Ogólnokształcące nr 1

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Szkoły w Łańcucie

Obecnie w Łańcucie działają 3 szkoły podstawowe, 2 gimnazja, 4 licea ogólnokształcące oraz 4 profilowane, 6 szkół zawodowych i technicznych. Działają również szkoła artystyczna oraz szkoła policealna. W Łańcucie istnieje również Uniwersytet Trzeciego Wieku.

[edytuj] Szkoły podstawowe

Szkoła Podstawowa nr 2 im. ks. Jana Twardowskiego (ul. Kościuszki 17)
Szkoła Podstawowa nr 3 im. 10 Pułku Strzelców Konnych (ul. 29 Listopada 21)
Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Pawła II w Łancucie (ul. Kochanowskiego 6)

[edytuj] Szkoły gimnazjalne

W roku szkolnym 2006/2007 do gimnazjów w Łańcucie uczęszczało 841 osób^[13].

Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego (ul. Józefa Piłsudskiego 7)
Publiczne Gimnazjum nr 2 (ul. Jana Kochanowskiego 6)

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

I Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza
Zespół Szkół Nr 1 im. Janusza Korczaka (ul. Grunwaldzka 11)
Medyczna Szkoła Policealna (ul. Grunwaldzka 11)
Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Kochanowskiego (ul. Podzwierzyniec 41)
Zespół Szkół nr 3 im. M. Kopernika
Zespół Szkół Technicznych (ul. Armii Krajowej 51)

[edytuj] Szkoły artystyczne

Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. T. Leszetyckiego w Łańcucie (ul. 3 Maja 19)
Szkoła Muzyczna I i II st. Łańcuckiego Towarzystwa Muzycznego (z uprawnieniami szkoły publicznej) (ul. 3 Maja 19)

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół farny św. Stanisława

Kościół św. Józefa

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kościoły w Łańcucie

[edytuj] Katolicyzm

Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika (Parafia Farna) z kościołem farnym
Parafia Chrystusa Króla
Parafia św. Józefa – Podzwierzyniec
w przyszłości: Parafia św. Michała Archanioła (parafia jeszcze nie powstała, kościół w budowie)

[edytuj] Protestantyzm

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego –
- zbór w Łańcucie, ul. Konopnickiej 7

[edytuj] Inne

Świecki Ruch Misyjny "Epifania" – Zbór w Łańcucie, ul. Czarnieckiego 22
Świadkowie Jehowy – Sala Królestwa, ul. Kopernika 4b

[edytuj] Sport

[edytuj] Zobacz też

Zamek Lubomirskich
Powozownia
Synagoga
Kościół farny
Powozownia

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009. ISSN 1734-6118. (pol.)
↑ Ut testat Metrika Koronna, 1658, "quod Saxones alias Głuszy Niemcy około Krosna i Łańcuta osadzeni są iure feudali alias libertate saxonica" [w:] Ks. dr Henryk Borcz. Parafia Markowa w okresie staropolskim. Markowa sześć wieków. 2005 str. 72-189
↑ Prof. Stanisław Rospond. Słownik etymologiczny miast i gmin. Ossolineum. 1984. ISBN 83-04-01090-9
↑ Marcin Kromer. Historia Polski l.12
↑ Polonia Regnum, et Silesia Ducatus. Mapa Matthausa Meriana z 1650, na podstawie map Willema Blaeu Janszoona (1571-1638)
↑ Prof. Barbara Czopek-Kopciuch. Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim. 1995. ISBN 83-85579-33-8
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
↑ GUS – Ludność Polski 2008
↑ Fabryka śrub na giełdzie (pol.). 2004-12-29. [dostęp 2010-05-16].
↑ Firma – Historia (pol.). [dostęp 2010-05-16].
↑ Koelner – O spółce. [dostęp 2010-05-11].
↑ http://www.umlancut.bip.doc.pl/index.php?wiad=23187

[edytuj] Linki zewnętrzne

Portal informacyjny miasta oraz powiatu łańcuckiego
Portal Miasta Łańcuta
Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Łańcut w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.

Karcher szczotki techniczne Prince Lion zakłady bukmacherskie czyszczenie wykładzin
Notice: ob_end_flush() [ref.outcontrol]: failed to delete and flush buffer. No buffer to delete or flush. in /home/pozycjon/domains/wydobywczy.info/public_html/index.php on line 81

[gus-0] 1,0 ^1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].

[1] Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009. ISSN 1734-6118. (pol.)

[2] Ut testat Metrika Koronna, 1658, "quod Saxones alias Głuszy Niemcy około Krosna i Łańcuta osadzeni są iure feudali alias libertate saxonica" [w:] Ks. dr Henryk Borcz. Parafia Markowa w okresie staropolskim. Markowa sześć wieków. 2005 str. 72-189

[3] Prof. Stanisław Rospond. Słownik etymologiczny miast i gmin. Ossolineum. 1984. ISBN 83-04-01090-9

[4] Marcin Kromer. Historia Polski l.12

[5] Polonia Regnum, et Silesia Ducatus. Mapa Matthausa Meriana z 1650, na podstawie map Willema Blaeu Janszoona (1571-1638)

[6] Prof. Barbara Czopek-Kopciuch. Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim. 1995. ISBN 83-85579-33-8

[autonazwa1-7] Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

[8] GUS – Ludność Polski 2008

[9] Fabryka śrub na giełdzie (pol.). 2004-12-29. [dostęp 2010-05-16].

[10] Firma – Historia (pol.). [dostęp 2010-05-16].

[11] Koelner – O spółce. [dostęp 2010-05-11].

[12] ttp://www.umlancut.bip.doc.pl/index.php?wiad=23187

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

Start