Adam Epler – Wiki

Adam Epler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Adam Engler
Adam Engler
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 1 grudnia 1891
Lwów,  Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 24 października 1965
Londyn,  Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby od 1912
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa, kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi

Adam Józef Aleksander Epler (ur. 1 grudnia 1891 we Lwowie, zm. 24 października 1965 w Londynie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, mianowany pośmiertnie generałem brygady.

Spis treści

[edytuj] Życiorys

[edytuj] Rodzina i młodość

Był synem Marii i Edwarda, inżyniera kolejowego i wiceprezydenta miasta Lwowa. Żonaty z Zofią z Murczyńskich. Miał syna Zbigniewa (ur. 18 sierpnia 1919).

W 1909 uzyskał maturę w Gimnazjum Klasycznym w Chyrowie, po czym podjął studia na Uniwersytecie Lwowskim – w sumie zaliczył osiem semestrów w latach 1909–1912 i 1913–1914.

[edytuj] Służba w Cesarskiej i Królewskiej Armii

W 1912 odbył jednoroczną obowiązkową służbę w C.K. Armii, gdzie ukończył szkołę oficerów rezerwy w XI Brygadzie Artylerii. 1 maja 1915 otrzymał stopień podporucznika rezerwy. W czasie I wojny światowej służył na frontach wschodnim i włoskim, awansując we wrześniu 1916 do stopnia porucznika. W 1918 ukończył kurs dowódców baterii, zorganizowany w 10 Armii, stacjonującej w Trydencie.

[edytuj] Służba w Wojsku Polskim

Po upadku monarchii austro-węgierskiej zgłosił się 13 listopada 1918 do Stacji Zbornej Oficerów Artylerii w Krakowie i w kilka dni potem otrzymał przydział do 1 Krakowskiego Pułku Artylerii Polowej na stanowisko dowódcy baterii. Z tym pułkiem przeszedł szlak bojowy w czasie wojny o granice wschodnie w 1919, następnie walczył jako dowódca baterii i dywizjonu w 3 Pułku Artylerii Polowej Legionów w wojnie bolszewickiej 1920.

Po wojnie ukończył półroczny kurs dowódców dywizjonów w Toruniu i został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919. W okresie od 15 czerwca 1922 do 15 lipca 1924 był dowódcą I dywizjonu w 3 PAP Leg. w Zamościu, a następnie z dniem 15 lipca 1924 objął w tym pułku stanowisko kwatermistrza i pełnił je do połowy 1926[1]. Do 4 kwietnia 1929 był zastępcą dowódcy i p.o. dowódcy tego pułku. W tym czasie otrzymał od dowódcy 3 DP Leg. pułkownika (a w niedługim czasie generała brygady) Stanisława Kwaśniewskiego następująca opinię służbową: "Podpułkownik Epler posiada bardzo wybitne wartości taktyczne, bardzo dobry artylerzysta. Nadzwyczajnie sprytny, posiada szerokie horyzonty, szybko się orientuje, bardzo dobry prelegent. Inteligencja nadzwyczajna, podobnie i bystrość umysłu."

4 grudnia 1929 objął dowództwo 28 PAP w Zajezierzu koło Dęblina i sprawował je do 15 października 1935. W międzyczasie ukończył VII Kurs Wyższych Dowódców Artylerii przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie.

Po odejściu z Zajezierza – gdzie miał wielkie zasługi jako organizator koszar, parku przykoszarowego i bazy socjalnej dla kadry i żołnierzy – objął stanowisko II dowódcy Piechoty Dywizyjnej 20 Dywizji Piechoty w Baranowiczach, gdzie służył do wybuchu II wojny światowej.

Bitwa kock 1939 1.png
Bitwa kock 1939 2.png

W czasie kampanii wrześniowej zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym objął dowództwo Ośrodka Zapasowego 20 DP w Słonimie, gdzie w dość krótkim czasie zorganizował zgrupowanie "Kobryń" w sile prawie pełnej dywizji piechoty, walczące następnie pod rozkazami gen. Franciszka Kleeberga w SGO "Polesie" i znanej pod nazwą 60 Dywizji Piechoty (Rezerwowa). Wraz ze swą dywizją walczył pod Kockiem, a jego udział w tej bitwie uznawany jest jako wybitny.

Po złożeniu broni 6 października 1939 płk Epler dostał się do niewoli niemieckiej, a Niemcy pozwolili mu zatrzymać szablę. Przebywał w obozie przejściowym w Dęblinie, potem w Radomiu, skąd z pomocą radomskich harcerzy (rodzina porucznika Jończyka) zbiegł i włączył się do ruchu konspiracyjnego Organizacji Orła Białego w Krakowie pod pseudonimem "Kobylański". Zagrożony aresztowaniem, zdecydował się na ucieczkę z Krakowa przez Słowację, Węgry i państwa bałkańskie na Bliski Wschód, gdzie do końca grudnia 1940 dowodził stacjonującą wówczas w Egipcie Legią Oficerską. Po wojnie osiadł w Londynie, gdzie zmarł 24 października 1965.

Był autorem pracy pt. Ostatni żołnierz polski kampanii 1939 roku wydanej w 1942 w Tel Awiwie przez Sekcję Oświaty i Kultury Wojska Polskiego na Środkowym Wschodzie. W 1989 ARS-HIT Spółka z o.o. Centrum Wydawniczo-Handlowe Wydawnictwo i Galeria opublikowała reprint wydania z 1942.

Postanowieniem Nr W.111-48-94 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsy z dnia 28 września 1994 mianowany został za szczególne zasługi w działalności konspiracyjnej i w walce zbrojnej z niemieckim okupantem, pośmiertnie, do stopnia generała brygady[2].

[edytuj] Awanse

  • podpułkownik 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 12 lokatą w korpusie oficerów zawodowych artylerii
  • pułkownik ze starszeństwem z 1 stycznia 1931
  • generał brygady 28 września 1994 pośmiertnie

[edytuj] Ordery i odznaczenia

oraz krzyże i medale C.K. Armii.

Przypisy

  1. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 67 z 17.07.1924 r.
  2. ↑ Postanowienie Nr W.111-48-94 Prezydenta RP z dnia 28 września 1994 r.
  3. ↑ Nr 774 w: Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 20 z 17.05.1921 r., nr 13672 za kampanię wrześniową 1939 r., nr 14419 także za kampanię wrześniową 1939 r.
  4. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 15 z 11.11.1928 r.

[edytuj] Bibliografia

  • Rocznik Oficerski z 1924, s. 642, 738.
  • Rocznik Oficerski z 1932, s. 176, 696.
Hotele Gdynia pomysł na prezent Myjnie samochodowe czerwony klasztor logo firmy
Notice: ob_end_flush() [ref.outcontrol]: failed to delete and flush buffer. No buffer to delete or flush. in /home/pozycjon/domains/wydobywczy.info/public_html/index.php on line 81