Anonimowość

Anonimowość – niemożność identyfikacji tożsamości jednostki pośród innych członków danej społeczności, wprost w odniesieniu do osoby albo do pochodzącego od niej przedmiotu (utworu). O anonimowości można mówić w różnych aspektach.

Anonimowość w średniowieczu

W kulturze średniowiecza dokonania artystyczne i naukowe najczęściej nie były sygnowane imieniem twórcy, lecz pozostawały anonimowe, a to wszystko ku chwale Bożej (łac. ad maiorem Dei gloriam = na większą chwałę Boga). Twórca uważany był jedynie za pośrednika pomiędzy Bogiem a odbiorcą jego przekazu lub komunikatu.

Anonimowość w Internecie

Współcześnie, anonimowość internetowa wiąże się z poglądem niektórych internautów, że korzystając z zasobów sieciowych pozostają anonimowi. Zgodnie z tym przekonaniem, nie istnieje możliwość udowodnienia dokonania czynności online (np. wypowiedzi na forum dyskusyjnym, korzystania z nielegalnych treści) osobie, która tego rzeczywiście dokonała. W rzeczywistości, przy każdym połączeniu z serwerem zapisywany jest adres IP komputera, a dostawca usług internetowych przechowuje informacje o tym któremu użytkownikowi przydzielono konkretny adres IP (stały IP lub w danym momencie zmienny IP). Organy ścigania mają możliwość żądania udzielenia obydwu informacji w razie podejrzenia o popełnienie przestępstwa, zaś dostawcy muszą przechowywać takie dane przez określony czas (retencja danych).

W przypadku korzystania z proxy ustalenie osoby korzystającej z sieci poprzez dany IP jest utrudnione, ale nadal możliwe. Istnieją jednak rozwiązania techniczne w postaci anonimowych sieci wirtualnych, pozwalające korzystać z dostępnych w internecie treści i usług przy zachowaniu wysokiego stopnia anonimowości. Popularnym przykładem tego typu sieci jest Tor.

Anonimowość w psychoterapii

Anonimowość w grupach 12 kroków to reguła ochrony prywatności w grupach samopomocy opartych na programie 12 kroków.

Anonimowość a bezpieczeństwo

Anonimowość może być traktowana jako funkcja bezpieczeństwa w rozumieniu bezpieczeństwa teleinformatycznego. Jako określona cecha protokołu służy do realizacji prywatności użytkownika systemu, w tym ochrony danych osobowych. W szerszym znaczeniu organizacyjnym anonimowość chroni prywatność większych grup osób przed profilowaniem, inwigilacją lub budowaniem dossier poszczególnych osób na podstawie obserwacji ich komunikacji z innymi podmiotami.

W znacznej części metod uwierzytelniania anonimowość stoi w sprzeczności z wymogiem identyfikacji użytkownika. Metody takie jak kwalifikowane certyfikaty pseudonimów lub Credentica U-Prove (obecnie rozwijana przez Microsoft) są przykładami technik zaprojektowanych specjalnie w celu umożliwienia potwierdzenia określonych uprawnień przy zachowaniu pełnej lub częściowej anonimowości. Innymi przykładami są tajność głosowania przez Internet czy anonymizacja danych osobowych analizowanych w celach statystycznych w medycynie czy bankowości.

Częściowa anonimowość w tym przypadku oznacza ujawnianie wyłącznie takich informacji, jakie są niezbędne do realizacji danej transakcji, zgodnie ze stosowaną w ochronie informacji niejawnej zasadą wiedzy koniecznej (ang. need to know).

Techniką kryptograficzną wykorzystywaną często do realizacji funkcji anonimowości jest dowód z wiedzą zerową.

Inne rodzaje

Inne rodzaje lub znaczenia anonimowości:

• anonimowość prawna (świadek koronny, mały świadek koronny, zastrzeżenie danych wg KPK)
• anonimowość utworu i jej skutki prawne (prawa autorskie osobiste i majątkowe nadal istnieją)
• anonimowość korespondencji (por. anonim)
• anonimowe groźby (karalność)
• anonimowość pism urzędowych (niedopuszczalna)

Zobacz też

• funkcja bezpieczeństwa
• anonim
• jawność
• prywatność