Czerwono-Czarni

Czerwono-Czarni
Rok założenia	22 czerwca 1960
Rok rozwiązania	1976
Pochodzenie	Gdańsk, Polska
Gatunek	bigbit rock and roll
Aktywność	1960-1971 1972-1976 okazjonalnie w 1977
Powiązania	Franciszek Walicki Rythm and Blues Longplay
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Czerwono-Czarni – zespół wokalno-instrumentalny założony w 1960 roku w Gdańsku przez Franciszka Walickiego. Jeden z pionierów polskiego bigbitu.

Powstanie i skład zespołu

Zespół powstał z inicjatywy Franciszka Walickiego 22 czerwca 1960 przy gdańskim Jazz Clubie, wykorzystując w nazwie jego barwy - kolory czarny i czerwony.
W założeniu miał być kontynuacją rozwiązanego w 1959 zespołu Rythm and Blues. Pierwszy skład tworzyli: Przemysław Gwoździowski - saksofon, Wiesław Bernolak - gitara, Zbigniew Wilk - fortepian, Wiesław Damięcki - kontrabas, Ryszard Żuk - perkusja, a śpiewali wówczas: Marek Tarnowski, Andrzej Jordan i Janusz Godlewski.

Później z zespołem występowali też inni soliści: Anna Cewe, Michaj Burano, Henryk Fabian, Wojciech Gąssowski, Toni Keczer, Maciej Kossowski, Jacek Lech, Józef Ledecki, Helena Majdaniec, Katarzyna Sobczyk, Karin Stanek, Marianna Wróblewska. W 1977 w zespole śpiewali Jerzy Góraj, Sandra Pasternak i Irena Woźniacka.

Przez zespół przewinęło się również wielu instrumentalistów: Krzysztof Bernard - gitara i wiolonczela; Marian Napieralski (trębacz); saksofoniści - Zbigniew Bizoń, Wojciech Milczyński, Mirosław Wójcik; gitarzyści - Leszek Bogdanowicz, Jerzy Korman, Seweryn Krajewski, Tadeusz Mróz, Piotr Puławski; pianiści i organiści - Janusz Koman, Józef Krzeczek, Klaudiusz Maga, Ryszard Poznakowski, Tomasz Śpiewak; gitarzyści basowi i kontrabasiści - Wiesław Katana, Stanisław Krawczyk, Zdzisław Orłowski, Janusz Rafalski, Henryk Zomerski; perkusiści - Ryszard Gromek, Jan Knap, Piotr Milewski.

Kolejnymi kierownikami muzycznymi grupy byli: Zbigniew Garsen (Zbigniew Wilk) (1960), W. Bernolak (1961-1963), J. Krzeczek (1963), Z. Bizoń (1964), R. Poznakowski (1965-1967) oraz H. Zomerski (od 1968).

Działalność zespołu

Grupa zadebiutowała 23 lipca 1960 w klubie studenckim Żak w Gdańsku, pierwszą nagrała nagrała 23 kwietnia 1961. Był to pierwszy polski krążek z rock and rollową muzyką zagraniczną. Zespół brał też udział w wielu konkursach muzycznych dla początkujących wokalistów. W ten sposób karierę zaczęli m.in. tacy piosenkarze jak Wojciech Gąssowski, Helena Majdaniec czy Marianna Wróblewska.

Zespół zyskał dużą popularność i występował na licznych festiwalach i innych imprezach muzycznych (m.in. Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie, Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu, gdzie zdobył wiele wyróżnień).

Kościół św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej, miejsce premiery Mszy beatowej

13 kwietnia 1967 wystąpili obok The Rolling Stones podczas ich koncertu w Warszawie. Powolny spadek popularności zaczął się od lata 1967 kiedy z zespołu odszedł Ryszard Poznakowski. W 1968 wzorem awangardy rockowej zrealizowali Mszę beatową napisaną przez Katarzynę Gärtner i Kazimierza Grześkowiaka. Premiera spektaklu odbyła się w kościele św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej pod Warszawą.

W 1971 roku zespół zawiesił swoją działalność. Wznowił ją w 1972, jednak poza występem na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu nie odniósł większych sukcesów. W zasadzie w 1976 roku zespół zakończył działalność, w 1977 roku występował już tylko okazjonalnie z nowymi solistami (J. Góraj, S. Pasternak, I. Woźniacka) i zazwyczaj pod nową nazwą Longplay.

Niektórzy wokaliści kontynuowali solową karierę - np. Karin Stanek, Helena Majdaniec, Maciej Kossowski czy Jacek Lech.

Obecnie wielu muzyków Czerwono-Czarnych już nie żyje: Klaudiusz Maga zmarł 27 lutego 1971 r., Ryszard Gromek 27 września 1984, Tadeusz Mróz 17 września 1991, Józef Krzeczek, Helena Majdaniec 18 stycznia 2002, Przemysław Gwoździowski 23 września 2005, Jacek Lech 25 marca 2007, Toni Keczer 24 listopada 2009, Katarzyna Sobczyk 28 lipca 2010, Karin Stanek 15 lutego 2011, Henryk Zomerski 16 kwietnia 2011.

Nagrody i wyróżnienia

Na KFPP w Opolu

• wyróżnienie dla Michaja Burano
• wyróżnienie dla Heleny Majdaniec
• wyróżnienie dla Katarzyny Sobczyk
• wyróżnienie dla Karin Stanek
• 1964 - III nagroda dla piosenki O mnie się nie martw
• 1966 - nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za piosenkę Nie bądź taki Szybki Bill
• 1967 - nagroda Towarzystwa Przyjaciół Opola za piosenkę Trzynastego

Pozostałe

• 1972 - Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu

Wybrana dyskografia

Albumy

• 1966 - Czerwono-Czarni (LP, Muza SXL-0352)
• 1967 - 17.000.000 (LP, Muza SXL-0458)
• 1968 - Katarzyna Gaertner - Pan przyjacielem moim - msza beatowa (LP, Muza SXL-0475)
• 1968 - Zakochani są sami na świecie (LP, Pronit XL-0491)
• 1970 - Bądź dziewczyną moich marzeń (LP, Pronit PXL/SXL 0645)
• 1984 - Czerwono-Czarni - Z archiwum polskiego beatu vol. 1 (LP, Muza SX-2198; reedycja płyty XL0352)
• 1986 - 17.000.000. - Z archiwum polskiego beatu vol. 2 (LP, Muza SX-2199)

EP

• 1961 - Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0169)
• 1962 - Czerwono-Czarni: The twist (EP, Muza N-0198)
• 1963 - Helena Majdaniec, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0237)
• 1963 - Michaj Burano, Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0238)
• 1963 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0236)
• 1963 - Karin Stanek, Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0257)
• 1963 - Karin Stanek, Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0289)
• 1964 - Maciej Kossowski,Czerwono - Czarni (EP, Pronit, N 0302)
• 1964 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0304)
• 1965 - Katarzyna Sobczyk, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0383)
• 1966 - Czerwono-Czarni (EP, Pronit N-0447)
• 1967 - Toni Keczer, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0469)
• 1967 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0470)
• 1968 - Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0526)
• 1970 - Jacek Lech, Czerwono-Czarni (EP, Muza N-0618)

Single

• 1962 - Karin Stanek, Czerwono-Czarni (SP, Muza SP-323)
• 1966 - Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-170)
• 1966 - Katarzyna Sobczyk, Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-169)
• 1967 - Toni Keczer, Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-179)
• 1968 - Katarzyna Sobczyk, Czerwono-Czarni (SP, Pronit SP-234)

Wybrany repertuar

Piosenki

• Agatko, pocałuj
• Angelina
• Ballada cygańska (Wezmę w drogę złoty księżyc)
• Bądź dziewczyną moich marzeń
• Będziesz tylko w tej piosence
• Był taki ktoś
• Chłopiec z gitarą
• Cztery mile za piec
• Dwudziestolatki
• Gaz, panie szofer
• Ja mam taniec, śpiew i ciebie
• Jedziemy autostopem
• Let's Twist Again
• Little gigolo
• Lucille
• Malowana piosenka
• Mały Książę
• Napiszę do ciebie z dalekiej podróży
• Nie bądź taki Szybki Bill
• Nie wiem, czy to warto
• Nie zawsze musi być pochmurny dzień
• O mnie się nie martw
• Oczy czarne
• Opowiedz mi swoją historię
• Pod papugami
• Siedemnaście milionów
• Szkolny Bal
• Tato, kup mi dżinsy
• To nie grzech
• Trochę dobrze, trochę źle
• Trzynastego
• Trzysta tysięcy gitar
• Wala twist
• Wio, kary
• Z tobą, tylko z tobą

Utwory instrumentalne

• Lot trzmiela
• Sandwicz

Ciekawostki

• Grupa ta przez długi czas rywalizowała z zespołem Niebiesko-Czarni.
• W 1961 roku zespół zorganizował ogólnopolski konkurs Szukamy Młodych Talentów.
• Kilka piosenek Czerwono-Czarnych przypomnieli w przedstawieniach muzycznych artyści Teatru Studio Buffo (Był taki ktoś, Dwudziestolatki, Lucille, Mały Książę, Nie bądź taki Szybki Bill, O mnie się nie martw, Wala twist).
• Niektóre piosenki zespołu wykonywane są także przez artystów młodego pokolenia (Doda, Kasia Klich).
• Piosenka Pod papugami najbardziej znana jest w wykonaniu Czesława Niemena.
• Piosenki Będziesz tylko w tej piosence i Opowiedz mi swoją historię zostały przypomniane w programie telewizyjnej MdM, czyli Mann do Materny, Materna do Manna.
• Piosenka Nie wiem, czy to warto znana jest też z wykonań Czesława Niemena, Krystyny Jandy, Katarzyny Groniec.

Bibliografia

• Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Czerwono-Czarni, s. 33, 34.

Linki zewnętrzne

• Jubileuszowa strona Czerwono-Czarnych (pol.)