Gmina – Wiki

Gmina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Correct.svg
 Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi:
zredagować w taki sposób, aby nie był polonocentryczny, dodać informacje o gminach przed 1954.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gmin w Polsce. Zobacz też: gminy w innych państwach.
Gminy w Polsce

Gmina (od niem. Gemeinde – komuna, społeczność) – to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Spis treści

[edytuj] Gminy jako jednostki samorządu terytorialnego w Polsce

Information icon.svg Osobne artykuły: Gminy Polski, Samorząd terytorialny w Polsce i Podział administracyjny Polski.

W latach 1954–1972 w miejsce gmin powołano gromady. Od 1990 r. w Polsce gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego. O ustroju gminy stanowi jej statut. Gmina może być gminą wiejską, gminą miejsko-wiejską lub gminą miejską.

Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne.

[edytuj] Organy gminy

[edytuj] Zadania gminy

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zadania te dzielimy na własne – nadane ustawowo i zlecone – przydzielane przez władze państwowe.

Gmina realizuje wszystkie zadania niezastrzeżone do kompetencji innych jednostek samorządu terytorialnego (powiat, województwo samorządowe).

Mieszkańcy uczestniczą w sprawowaniu władzy na terenie swojej gminy poprzez głosowanie: w wyborach samorządowych oraz referendum lokalnym lub za pośrednictwem organów gminy.

Gmina realizuje dwa rodzaje zadań: własne i zlecone.

[edytuj] Zadania własne

Są to zadania publiczne wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego, które służą zaspokojeniu potrzeb wspólnoty samorządowej. Mogą one być:

a) obowiązkowe – gmina nie może zrezygnować z ich realizacji, musi zapewnić w budżecie środki na ich realizowanie; przyczyna: dążenie do zapewnienia mieszkańcom świadczeń publicznych o charakterze elementarnym;

b) fakultatywne – gmina realizuje je w takim zakresie, w jakim jest to możliwe ze względu na środki posiadane w budżecie oraz lokalne potrzeby (samodzielnie na własną odpowiedzialność z własnego budżetu).

Zadania własne obejmują sprawy:

  • ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej,
  • gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
  • wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymaniu czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadków komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
  • lokalnego transportu zbiorowego,
  • ochrony zdrowia,
  • pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych,
  • gminnego budownictwa mieszkaniowego,
  • edukacji publicznej,
  • kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami,
  • kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,
  • targowisk i hal targowych,
  • zieleni gminnej i zadrzewnej,
  • cmentarzy gminnych,
  • porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego,
  • utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,
  • polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej,
  • wspierania i upowszechniania idei samorządowej,
  • promocji gminy,
  • współpracy z organizacjami pozarządowymi,
  • współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.

[edytuj] Zadania zlecone

Są to inne zadania publiczne wynikające z uzasadnionych potrzeb państwa ustawowo zlecone do wykonania jednostkom samorządu terytorialnego. Są:

a) przekazywane na mocy regulacji ustawowej;

b) przekazywane w drodze porozumień między jednostką samorządu terytorialnego a administracją rządową.

[edytuj] Statystyki

Na terenie Polski wg stanu na 1 stycznia 2011 r. było 2479 gmin trzech rodzajów:

  • 1571 gmin wiejskich,
  • 602 gminy wiejsko-miejskie,
  • 306 gmin miejskich.

Ogółem liczba miast (w gminach miejskich i miejsko-wiejskich łącznie) wynosi 908.

[edytuj] Powierzchnia

(stan 1 stycznia 2007, GUS)

Ogólnie:

Gminy miejskie:

Gminy miejsko-wiejskie:

Gminy wiejskie:

Miasta:

[edytuj] Ludność

(stan 1 stycznia 2007, GUS)

Ogólnie oraz gminy miejskie:

Gminy miejsko-wiejskie:

Gminy wiejskie:

Miasta:

[edytuj] Regulacje prawne

Status samorządu gminnego reguluje w Polsce ustawa z dnia 8 marca 1990 samorządzie gminnym, (Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95) obowiązująca od 27 maja 1990.

[edytuj] Zobacz też

Wikiźródła
Wikisłownik
Zobacz hasło gmina w Wikisłowniku

oraz

wieszaki metaloplastyka pasy zębate poliuretanowe Statystyka inwestujesz bez ryzyka 600 dollar loan with bad credit
Notice: ob_end_flush() [ref.outcontrol]: failed to delete and flush buffer. No buffer to delete or flush. in /home/pozycjon/domains/wydobywczy.info/public_html/index.php on line 81