Hamilkar Barkas

Hamilkar Barkas (ok. 280 p.n.e. - 229 p.n.e.), przedstawiciel Barkidów - potężnego rodu kartagińskiego, wódz kartagiński, ojciec Hannibala Barkasa - wielkiego wodza kartagińskiego, Mago Barkasa i Hazdrubala; nazwisko rodowe używane było również w brzmieniu Barca lub Barak.

Według Korneliusza Neposa ojcem Hamilkara był Hannibal, który walczył na Sycylii w czasach wojny z królem Epiru Pyrrusem.

W 247 p.n.e., w ostatnich latach I wojny punickiej, Hamilkar został dowódcą kartagińskiej armii na Sycylii, broniącej się w portowych miastach Drepanum, dzisiejsze Trapani i Lilibeum. Jego działania wojenne nie ograniczały się wyłącznie do obrony, bowiem Hamilkar również urządzał najazdy na południowe wybrzeża Italii. W 241 p.n.e., kiedy Gajusz Lutacjusz Katulus zablokował oba porty, a flota kartagińska poniosła porażkę w bitwa pod Aegusą, Hamilkar wynegocjował kończący wojnę pokój.

W myśl pokojowych ustaleń Kartagina zobowiązała się oddać Rzymowi Sycylię, zwolnić bez okupu jeńców oraz zapłacić w ciągu 20 lat kontrybucję w wysokości 2200 talentów eubejskich. Po zawarciu układu pokojowego Hamilkar odesłał swoje wojska Giskonowi, a sam wrócił do Kartaginy. W latach 241 p.n.e.- 237 p.n.e. w Kartaginie trwała rewolta weteranów - najemników z Sycylii, którymi dowodzili Celt Autharitus, Kampańczyk Spendios i Libijczyk Mathos. Na czele dziesięciotysięcznej armii złożonej z obywateli Kartaginy senat postawił najpierw Hannona, a po jego niepowodzeniach, Hamilkara Barkasa, któremu udało się pokonać przeciwnika pod Utyką i nad rzeką Bagradas.

W 237 p.n.e. Hamilkar wyprawił się ze swoimi synami Hannibalem, Hasdrubalem, Magonem oraz ze swym zięciem Hasdrubalem Pięknym na czele sformowanej przez siebie armii na Półwysep Iberyjski. W trakcie działań wojennych w pd.-wsch. część półwyspu, Hamilkar zdobył dla Kartaginy kopalnie złota i srebra w górach Morena oraz kraj Deitanów z ośrodkiem religijnym w Elche de la Sierra. W Hiszpanii Hamilkar założył miasto Acra Leuce, prawdopodobnie dzisiejsze Alicante.

Zginął zimą 228/229 w nurtach rzeki Jukar w czasie bitwy z Celtyberami z plemienia Oretanów z okolic dzisiejszej La Manchy. Dowództwo po Hamilkarze przejął jego zięć Hazdrubal.

Bibliografia

• Krzysztof Kęciek: Dzieje Kartagińczyków. Warszawa: Wydawnictwo Attyka, 2007.