Krzysztof Dzikowski

Krzysztof Dzikowski (pseud. Krzysztof Borys; ur. 25 stycznia 1938 r. w Warszawie) – polski satyryk i literat (poeta, prozaik, dramaturg), autor tekstów piosenek oraz scenariuszy programów kabaretowych i musicali. Były mąż Krystyny Grochowskiej z zespołu Alibabki, ojciec pisarza Błażeja Dzikowskiego.

Edukacja

Ukończył liceum im. Króla Władysława IV na warszawskiej Pradze. Początkowo studiował na Politechnice Warszawskiej (na Wydziale Mechaniczno-Konstrukcyjnym). Studia te jednak – podjęte z woli ojca – nie pasjonowały go; przerwał tam naukę po 4 semestrach. Bezpośrednim powodem rozstania z tą uczelnią był jednak wiersz, który nie spodobał się jej władzom. Dotyczył on dramatycznych wydarzeń związanych z rewolucją węgierską. Potem zmieniał kilkakrotnie kierunki studiów.

Ostatecznie ukończył studia na dwu wydziałach innych uczelni - na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego (właściwie w Studium Nauczycielskim przy tej uczelni) oraz na Wydziale Scenariuszy łódzkiej PWSFTviT.

Kariera

Zadebiutował jeszcze w czasie studiów jako autor sztuki Tragedia wydrwigroszów, w której wystąpił również jako aktor. Krótko pracował jako nauczyciel, ale praca ta nie pociągała go. Pasjonował go teatr, więc gdy Teatr Dramatyczny Politechniki Warszawskiej potrzebował aktorów do przedstawienia Wesele Pani Du Barry, zgłosił się na eliminacje i został przyjęty do grona młodych artystów. Wkrótce został na dobre aktorem kabaretowym. Wystąpił m.in. jako Achilles w parodii Achillesa i panien (1953). Rolę tę docenił Artur Maria Swinarski. Wkrótce Dzikowski związał się z klubem studenckim Stodoła, debiutując na jego kabaretowej scenie monologiem Ręce Eurydyki. Z sentymentu do tego występu napisał później parodię tego tekstu.

Scenarzysta

„	Legitymuję się dyplomem PWSTiF w Łodzi – Wydział Scenariuszy. W czasie studiów napisałem dwa scenariusze filmowe, które trafiły na początku stanu wojennego do Zespołu Filmowego X. Powstały pod kierunkiem profesora Michałka. To niezwykle sympatyczny człowiek. Los zetknął mnie też z Andrzejem Wajdą, jednym z nielicznych ludzi polskiego filmu, który ma ten rodzaj sztuki we krwi. Puentą zaś moich studiów w łódzkiej filmówce była nagroda za scenariusz w konkursie Młodzi i Film w Koszalinie w 1981 roku, za film Krzycz głośniej. Była to opowieść o dziewczynie, macierzyństwie, o jej dramatycznych losach, w których pojawiła się powódź w okolicach Pułtuska (zagrożenie, które istniało w tym rejonie w czasie stanu wojennego).	”
— Krzysztof Dzikowski

W latach 1961-1963 współpracował jako kierownik literacki z kabaretem warszawskiego klubu studenckiego Stodoła. Pisał także dla niego scenariusze programów (m.in. Powieszony, Hotel "Wieczny odpoczynek", Mimośród).

Współpracował również z innymi kabaretami (m.in. z Jamnikiem). Założył też z Grzegorzem Walczakiem i Bogusławem Choińskim teatrzyk Stawki 5 przy Studium Nauczycielskim.

Następnie związał się z kolejnym klubem studenckim – Hybrydy. Dla kabaretu działającego przy klubie pisał w latach 1963-1965 wraz z Wojciechem Młynarskim scenariusze programów, m.in. Radosna gęba stabilizacji i Ludzie to kupią.

Napisał też libretta do wielu musicali, m.in. Gwałtu, co się dzieje (wg Aleksandra Fredry, reż. Lech Komarnicki, muz. Seweryn Krajewski) i Niedopasowani, czyli Goliath Wieloryb (współaut. W. Młynarski, muz. Marek Sart).

Autor tekstów piosenek

Jako tekściarz zadebiutował w 1963. Nawiązał wtedy współpracę z bigbitową grupą muzyczną Czerwono-Czarni. Potem pisał teksty piosenek dla różnych wykonawców, m.in. takich, jak: Stan Borys, Irena Jarocka, Niebiesko-Czarni, Maryla Rodowicz, Kasia Sobczyk.

Spodobała mu się też muzyka zespołu Czerwone Gitary, nawiązał więc współpracę z Jerzym Kosselą. W latach 1966-1967 współpracował z kolei z kompozytorem Sewerynem Krajewskim, tworząc wraz z nim wiele piosenek dla wspomnianego zespołu. Przez pewien czas współtworzył teksty z Kazimierzem Winklerem.

Jest też autorem tekstów piosenek do filmu Dancing w kwaterze Hitlera (reż. Jan Batory, 1968, premiera 1971).

Piosenki z jego tekstami usłyszeć też można w wykonaniu takich artystów, jak np.: Alibabki, Ewa Bem, Tadeusz Chyła, Anna German, Katarzyna Groniec, Jerzy Grunwald, Krystyna Janda, Anna Maria Jopek, Stenia Kozłowska, Jacek Lech, Lizar, Czesław Niemen, Jerzy Połomski, Ludwik Sempoliński, Beata Wyrąbkiewicz.

W pracy nad tekstem piosenki nigdy nie skupiał się na nim samym. Interesował się też tym, jak będzie brzmiała piosenka jako całość – z muzyką, rytmem, wykonaniem, interpretacją.

Po roku 1981

W latach 80. pisał wyłącznie dla siebie, a potem założył wielobranżową firmę. Obecnie zajmuje się przede wszystkim przekładami piosenek z języka francuskiego, głównie tekstów Georges'a Moustakiego. Ponadto od wielu lat współpracuje z Sewerynem Krajewskim (działającym od dawna solo). Chciałby też stworzyć duży polski musical.

Wybrane piosenki

• Anna Maria
• Ballada o Lili Put (Liliput)
• Bądź poważny chociaż raz
• Byczek Fernando
• Był taki ktoś
• Była to głupia miłość
• Chcę być kochaną
• Ciągle pada
• Czekam na twój przyjazd
• Cztery maki
• Czy krasnoludki są na świecie
• Dozwolone do lat osiemnastu
• Dzień jeden w roku
• Dzień, najwyżej dwa
• Gondolierzy znad Wisły
• Jak wędrowne ptaki
• Jestem malarzem nieszczęśliwym
• Mały książę
• Mija rok
• Nie wiem, czy to warto
• Niebo z moich stron
• Pechowy chłopiec
• Pochód świętych
• Pojedynki (tekst napisany specjalnie dla Ludwika Sempolińskiego)
• Przyjdź w taką noc
• Słowo jedyne - Ty
• Spotkanie starych żółwi
• Szary kolor twoich oczu
• Śpiewam pod gołym niebem
• Tak bardzo się starałem
• Trochę dobrze, trochę źle
• Trzecia miłość - żagle
• Trzysta tysięcy gitar
• W moich myślach, Consuelo
• Wiatr od Klimczoka
• Wschód słońca w stadninie koni
• Znalazłam Go, Znalazłem Ją
• Zwykły żart

Nagrody i wyróżnienia

• 1961 - II nagroda w Turnieju Czterech Wierszy
• 1962 - I nagroda w konkursie Uniwersytetu Warszawskiego Gaudeamus Warszawskie za prozę
• 1963 - wyróżnienie na KFPP w Opolu za piosenkę Liliput
• 1965 - I nagroda na KFPP w Opolu za piosenkę Nie wiem, czy to warto
• 1981 - I nagroda w konkursie Młodzi i Film w Koszalinie za scenariusz filmu Krzycz głośniej

Życie osobiste

• Jest jedynakiem.
• Jego ojciec był inżynierem elektrykiem.

Ciekawostki

• Pierwszy wiersz napisał w 5 klasie szkoły podstawowej.
• Jeden z wierszy nagrodzonych w 1961 roku w Turnieju Czterech Wierszy spodobał się poecie Władysławowi Broniewskiemu.
• Tytuł programu kabaretowego Ludzie to kupią stał się obiegowym powiedzonkiem.
• Jako konferansjer współpracował z grupą muzyczną Tajfuny.
• Jest pomysłodawcą imprezy Studencka Piosenka Miesiąca. Był wraz z Jerzym Abratowskim jurorem tego konkursu.
• Jego hobby to sport (spadochroniarstwo, żeglarstwo, siatkówka, rugby, tenis, motocykle). Interesuje się też szkołą przetrwania. Jest również miłośnikiem zwierząt, zwłaszcza psów i koni.
• Prawa do piosenki Ciągle pada wykupił Polkomtel i wykorzystał w reklamie taryfy telefonii komórkowej jako Ciągle gadam.