Mediolan

	Mediolan
Państwo	Włochy
Region	Lombardia
Prowincja	Mediolan
Położenie	45° 28' N; 9° 11' E
Wysokość n.p.m.	122 m
Powierzchnia	182 km²
Populacja (2011); - liczba ludności; - gęstość	; 1 328 976▲; 7311,7/km²
Numer kierunkowy	02
Kod pocztowy	20100
Kod ISTAT	015146
	Położenie na mapie Włoch ; Mediolan
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Milano”. Zobacz też: Milano – grupa muzyczna.

Na mapach: 45°28′N 9°11′E / 45.467, 9.183

Galeria Wiktora Emmanuela

Katedra Mediolańska

Via Dante

Piazza Cordusio

Bazylika św. Wawrzyńca

Stacja główna w Mediolanie

Stadio Giuseppe Meazza

Słynny fresk Leonarda da Vinci Ostatnia wieczerza znajduje się w Mediolanie

Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².

Znajduje się tu siedem uniwersytetów (Statale, Biccoca, Iulm, Bocconi, Cattolica, Politecnico) (m.in. założone w latach 1863, 1920 i 1924) i inne uczelnie, Akademia Literatury, instytuty naukowe.

Mediolan jest bardzo ważnym ośrodkiem międzynarodowej turystyki. W Mediolanie znajduje się największe studio telewizyjne w Europie.

[edytuj] Historia

[edytuj] Kalendarium

IV w. p.n.e. – założenie miasta przez celtyckie plemię Insubrów
III w. p.n.e. – pierwsze wzmianki o Mediolanum jako miejsca stacjonowania armii rzymskiej
286 – Mediolan zostaje stolicą Cesarstwa Rzymskiego (do roku 403)
313 – cesarz rzymski Konstantyn wydaje w Mediolanie edykt uznający chrześcijaństwo
387 – Augustyn z Hippony przyjął chrzest z rąk biskupa Ambrożego
569 – miasto zdobyte przez Longobardów
774 – władzę przejmuje dynastia Karolingów (władcy Franków, którzy opanowują królestwo Longobardów)
951 – miasto zajmuje król niemiecki Otton I Wielki, który opanowuje Włochy
1158 – Mediolan odmawia posłuszeństwa cesarzowi rzymsko-niemieckiemu Fryderykowi I Barbarossie
1162 – zburzenie Mediolanu przez wojska Fryderyka Barbarossy
1167 – odbudowanie Mediolanu staraniem Ligi Lombardzkiej
1329 – początek rządów rodziny Viscontich, Mediolan niezależnym księstwem formalnie podległym cesarzowi rzymsko-niemieckiemu
1450 – początek rządów rodziny Sforzów – w tym czasie w mieście tworzył Leonardo Da Vinci
1499 – miasto-państwo Mediolan poddaje się Francji
1535 – Mediolan opanowują Hiszpanie
1714 – po wojnie o sukcesję hiszpańską Mediolan przechodzi pod panowanie Habsburgów austriackich
1797 – zostaje stolicą utworzonej przez Napoleona Bonaparte Republiki Cisalpińskiej (do 1805)
1815 – w wyniku ustaleń kongresu wiedeńskiego powraca do Austrii
1859 – zostaje odebrany Austrii przez Królestwo Sardynii wspierane przez Francję (Wojna francusko-austriacka)
1861 – włączony w Zjednoczone Królestwo Włoch
II wojna światowa – kilkakrotnie bombardowany przez aliantów, w czasie jednego z bombardowań doszło do uszkodzenia budynku La Scali
W drugiej połowie XIX wieku i XX wieku Mediolan w wyniku szybkiego rozwoju gospodarczego przekształca się w duży ośrodek przemysłowo-handlowy i finansowy

[edytuj] Ślady polskie w Mediolanie

Decyzja o tworzeniu „Legionów Polskich posiłkujących Lombardię” została uzyskana na podstawie dwukrotnego spotkania gen. Jana Henryka Dąbrowskiego z Napoleonem Bonaparte, jakie miały miejsce 4 grudnia 1796 i po zabiegach gen. Antoniego „Amilkara” Kosińskiego powtórnie 4 stycznia 1797 roku). 9 stycznia 1797 roku została podpisana konwencja pomiędzy Administracją Generalną Lombardii a gen. J.H. Dąbrowskim, na mocy której tworzono we Włoszech Legiony Polskie. W konwencji zapisano, że oddziały będą pełniły role oddziałów auxyliarnych (pomocniczych), a krój munduru będzie zbliżony do wzorów z okresu pierwszej Rzeczypospolitej^[1]. 20 stycznia 1797 roku Dąbrowski wydaje odezwę do Polaków (rozpowszechnianą w czterech językach),a 3 lutego 1797 roku ukazuje się także odezwa rządu Lombardii, wzywająca Polaków do wsparcia wysiłku zbrojnego Legionów^[2].

Już w marcu sformowano dwa pierwsze bataliony, a w Mantui rozpoczęto tworzenie trzeciego batalion z szefem Ludwikiem Dembowskim^[3].

Mediolan w okresie Legionów Włoskich, dowodzonych przez gen. Jana Henryka Dąbrowskiego mieścił siedzibę Zakładu Legionów Polskich^[4]. Tutaj zgłaszali się przybywający z kraju ochotnicy i tutaj przeprowadzano pierwsze szkolenia wojskowe.

[edytuj] Administracja

Mediolan jest podzielony na jednostki administracyjne nazywane zona. Przed 1999 rokiem, miasto miało 21 zon. W 1999 roku władze zdecydowały o redukcji liczby Zon z 21 do 9. Dzisiaj Zona 1 jest historycznym centrum miasta, 8 pozostałych pokrywa powierzchnię od granic Zony 1 do granic miasta.

Spośród 9 dzielnic, na które Mediolan jest podzielony, 8 jest rządzonych przez centroprawicową koalicję, a 1 przez centrolewicową koalicję.

[edytuj] Klimat

Mediolan leży na północnym krańcu wpływów klimatu podzwrotnikowego, gdzie ze względu na położenie miasta występuje klimat typowo kontynentalny. Są tu typowe dla północnych Włoch rośliny. Przeważają gorące, wilgotne lata i chłodne, wilgotne zimy, inaczej niż w klimacie śródziemnomorskim charakterystycznym dla reszty Włoch. W ciągu pozostałych pór roku piękne słoneczne dni przeplatają się z okresami deszczowymi. Średnie roczne temperatury wahają się od 1 °C w zimie do 24 °C w lecie.

Średnie temperatury w centrum miasta wynoszą –3 do 4 °C w styczniu i 19 do 30 °C w lipcu. Opady śniegu są często w zimie. W ciągu ostatnich 15-20 lat zmniejszyła się częstotliwość opadów śniegu. Historyczna średnia Mediolanu wynosi pomiędzy 35 a 45 cm. Pojedyncze śnieżyce powyżej 30-50 cm w 1-3 dni zdarzają się okresowo, z rekordem 80-100 cm podczas sławnej śnieżycy w styczniu 1985. Wilgotność jest dosyć duża w ciągu całego roku i wielkość średnich rocznych opadów wynosi około 1000 mm. W stereotypowym obrazie, Mediolan jest często owiany mgłą charakterystyczną dla zimnych okresów w dorzeczu Po. Redukcja zanieczyszczeń z fabryk zmniejszyła to zjawisko w ciągu ostatnich lat, przynajmniej w centrum miasta. Wiatru zwykle nie ma w Mediolanie. Na wiosnę mogą się zdarzyć wichury, zarówno z powodu Tramontany wiejącej z Alp, jak i Bory wiejącej z północnego wschodu. Takie wichury często powodują zniszczenia.

[edytuj] Gospodarka

Najważniejszy włoski ośrodek gospodarczo-finansowy; jedno z najbogatszych miast Europy. Ważny węzeł kolejowy i drogowy, wielki węzeł lotniczy (lotniska Malpensa i Linate). Siedziba licznych banków i towarzystw ubezpieczeniowych oraz giełdy (Borsa Italiana). Największy w kraju ośrodek przemysłowy – m.in. przemysł maszynowy, elektrotechniczny, środków transportu (Alfa Romeo), chemiczny (koncern Pirelli), odzieżowy (światowy ośrodek mody), a także metalowy, szklarski, spożywczy (sery, wina Cinzano i inne), porcelanowo-fajansowy, rafineryjny, hutnictwo żelaza. Mediolan jest jednym z ważniejszych ośrodków mody.

[edytuj] Kultura i sztuka

[edytuj] Muzea

Musei di Castello Sforzesco: Museo d’Arte Antica – Muzeum Sztuki Antycznej
Musei di Castello Sforzesco: Pinakoteka – Galeria Malarstwa
Musei di Castello Sforzesco: Museo delle Arte Decorative – Muzeum Sztuki Uzytkowej
Musei di Castello Sforzesco: Museo delgi Strumenti Musicali – Muzeum Instrumentów Muzycznych
Musei di Castello Sforzesco: Museo Egizio – Muzeum Egipskie
Musei di Castello Sforzesco: Museo della Preistoria e Protostoria – Muzeum Prehistoryczne
Museo Archeologico – Muzeum Archeologiczne
Museo del Risorgimiento – Muzeum Historii Zjednoczenia Włoch
Museo Teatrale alla Scala – Muzeum Teatralne przy alla Scala
Museo di Storia Naturale – Muzeum Geologiczne i Historii Naturalnej
Museo del Novecento – Muzeum Sztuki XX wieku
Museo del Ottocento, Galleria d’Arte Moderna – Muzeum Sztuki XIX wieku
Museo Astronomico – Orto Botanico di Berra – Muzeum Astronomiczne i Ogród Botaniczny di Berra
Planetario „Ulrico Hoepli” – Planetarium „Ulrico Hoepli”
Museo Pinacoteca di Brera – Pinakoteka Brera – Galeria Sztuki di Brera
Museo Pinacoteca e Biblioteca Ambrosiana – Galeria i Biblioteka Ambrozjańska
Museo del Duomo – Muzeum Katedry Mediolańskiej il Duomo
Museo Diocesiano di Milano – Muzeum Diecezji Mediolańskiej
Museo di San Eustorgio – Muzeum Sztuki przy kościele San Eustorgio
Museo dei Beni Culturali Cappuchini – Muzeum Sztuki Zakonu o.o. Kapucynów
Cenacolo Vinciano – Ostatnia Wieczerza Leonarda da Vinci
Museo Poldi Pezzoli – Muzeum Sztuki Poldi Pezzoli
Museo Bagatti Valsecchi – Muzeum Bagatti Valsecchi
Museo Nazionale della Scienzia e aella Technologia „Leonardo da Vinci” – Narodowe Muzeum Nauki i Techniki „Leonardo da Vinci”
Museo del Cinema „Gianni Comencini” – Muzeum Kina
La Triennale di Milano – Muzeum Targów Mediolańskich
Palazzo Reale – Pałac Królewski
Acuario e Civica Stazione Idrobiologica – Akwarium Miejskie i Stacja Hydrobiologiczna
Palazzo Morando Costume Moda Imagine – Muzeum Kostiumów i Mody
Casa Manzoni – Muzeum Mannzoni

[edytuj] Ważniejsze zabytki

[edytuj] Świeckie

La Scala – jeden z najsłynniejszych teatrów operowych świata (otwarty w 1778),
Ratusz (XIII-XVIII w.),
Castello Sforzesco (XV w.),
Ospedale Maggiore (XV-XVI, XVII w.),
Liczne pałace z XV-XVIII w. (m.in. Brera XVI-XVII wiek (aktualnie mieszczący Pinakotekę Brera, Biblioteka Ambrosiana XVII w.),
Wieżowiec Pirelli Gio Pontiego (1958) i Torre Velasca z 1954.

[edytuj] Sakralne

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Dworce kolejowe

[edytuj] Porty lotnicze

Miasto obsługują trzy porty lotnicze:

Port lotniczy Mediolan-Malpensa, położone 48 km na północny zachód od Mediolanu i skomunikowane linią kolejową Malpensa Express, dojeżdżającą na stację kolejową Milano Cadorna.
Port lotniczy Mediolan-Linate, położone na południowo-wschodnich obrzeżach Mediolanu
Port lotniczy Bergamo-Orio al Serio, położone na wschodnich obrzeżach Mediolanu.

Porty lotnicze są połączone między sobą dedykowanymi liniami autobusowymi.

[edytuj] Metro

W Mediolanie znajdują się trzy linie metra, oznaczone kolorami M1 – czerwonym, M2 – zielonym i M3 – żółtym.

[edytuj] Linie autobusowe, tramwajowe i trolejbusowe

W ścisłym centrum transport odbywa się za pomocą metra i linii tramwajowych. Obszary zewnętrzne obsługują linie autobusowe i trolejbusowe.

[edytuj] Komunikacja rowerowa

Począwszy od 2010 roku funkcjonuje system wypożyczania rowerów, dostępnych w bezobsługowych wypożyczalniach rozmieszczonych na obszarze ścisłego centrum. Park rowerowy systemu transportu rowerowego obejmuje 3650 rowerów.

[edytuj] Żegluga śródlądowa

Do Mediolanu doprowadzone są od strony południowo-zachodniej dwa kanały Naviglio Grande i Naviglio Pavese, łączące Mediolan z rzeką Tincio. Kanały są nieżeglowne przez przeważającą część roku.

[edytuj] Religie

[edytuj] Kościół rzymskokatolicki

Mediolan jest siedzibą archidiecezji. Patronami diecezji są Święty Ambroży i Święty Karol Boromeusz.

W Mediolanie działa polska parafia przy kościele Santa Maria alla Porta, przy linii metra M2 – przystanek Cairoli. Msze Święte w języku polskim odbywają się w niedziele i święta. W kościele znajdują się obrazy Najświętszej Marii Panny z Jasnej Góry oraz Jezusa Miłosiernego.

[edytuj] Kościół prawosławny

Parafia prawosławna w Mediolanie znajduje się przy via Senato.

[edytuj] Miasta partnerskie

[edytuj] Sport

Pod Mediolanem znajduje się tor Formuły 1 w Monza.

Źródło danych: Istituto Nazionale di Statistica.

Przypisy

↑ Krzysztof Mazowski, Fuengirola 1810, s. 39.
↑ Krzysztof Mazowski, Fuengirola 1810, s. 40-42.
↑ Krzysztof Mazowski, Fuengirola 1810, s. 44.
↑ Jan Pachoński, Słownik Oficerów Legionów Polskich we Włoszech.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz hasło Mediolan w Wikisłowniku

catering Gdynia kurjerzy franczyza blachodachówka oryginalne prezenty
Notice: ob_end_flush() [ref.outcontrol]: failed to delete and flush buffer. No buffer to delete or flush. in /home/pozycjon/domains/wydobywczy.info/public_html/index.php on line 81

[0] Krzysztof Mazowski, Fuengirola 1810, s. 39.

[1] Krzysztof Mazowski, Fuengirola 1810, s. 40-42.

[2] Krzysztof Mazowski, Fuengirola 1810, s. 44.

[3] Jan Pachoński, Słownik Oficerów Legionów Polskich we Włoszech.

[1]

[2]

[3]

[4]

Start