Pierwiastki rodzime

Bryłki złota jako przykład metalu rodzimego

Siarka pochodząca z Machowa jest przykładem niemetalu rodzimego

Pierwiastki rodzime – występujące w przyrodzie minerały o budowie jednorodnej, składające się z atomów tego samego pierwiastka. Pierwiastki uznaje się za bardziej szlachetne (bardziej bierne chemicznie), im skłonność do tworzenia związków chemicznych jest mniejsza i tym większe prawdopodobieństwo tego, że będą występować w stanie czystym. Nie jest to jednak reguła, gdyż węgiel czy siarka, które są stosunkowo reaktywne również występują w stanie wolnym w skorupie ziemskiej.

W postaci rodzimej występuje w przyrodzie tylko 30 pierwiastków. Dzielą się one na metale np. miedź, złoto i srebro oraz na niemetale i półmetale np. siarka, krzem i węgiel (ten ostatni występuje pod postacią grafitu i diamentu). Pierwiastki te mają znikomy udział w budowie skorupy ziemskiej.

Metale wykazują właściwości przewodzenia prądu elektrycznego ponadto są nieprzeźroczyste, kowalne i nie wykazują łupliwości. Wypolerowane i na świeżym przełamie dają silny połysk. Metale szlachetne, takie jak złoto, dzięki swojej odporności i dużej gęstości, koncentrują się w skałach osadowych.

Część niemetali i półmetali wykazują wyraźną łupliwość i są kruche. Ich nagromadzenia powstać mogą np. za sprawą rozkładu pierwotnych rud w czapie żelaznej. Jako produkt wyziewów wulkanicznych w fumarolach odkłada się siarka.

Bibliografia

1. Olaf i Ulrike Medenbach, Atlas minerałów, wydawnictwo RM, str. 14