Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych Chinami: ich historią, współczesnością, geografią i kulturą. Jego celem jest przedstawienie informacji dotyczących Chin oraz pomoc w dalszym rozwijaniu artykułów poświęconych Państwu Środka.
Chiny ( chin. trad. 中華, chin. upr. 中华, pinyin: Zhōnghuá) – region historyczno-kulturowy w Azji, będący jedną z najstarszych cywilizacji, zamieszkany przez jedną piątą światowej populacji.
Szesnaście Królestw (chin. upr.: 十六国; chin. trad.: 十六國; pinyin: Shíliù guó; Wade-Giles: Shih-liu-kuo) - epoka historii Chin trwająca od roku 304 do 439, w trakcie której ich część północna była podzielona na rywalizujące ze sobą krótkotrwałe państwa, rządzone niemal wyłącznie przez dynastie obcego pochodzenia.
Ogólna charakterystyka okresu
Nazwa okresu pochodzi od dzieła "Kronika Wiosen i Jesieni Szesnastu Królestw" autorstwa Cui Honga (zm. 525), jednego z głównych źródeł do historii epoki. W rzeczywistości w epoce Szesnastu Królestw w północnych Chinach było o wiele więcej państw deklarujących swoją niezależność - Piero Corradini doliczył się ich aż 41. Zdecydowana większość z nich została założona przez ludy obcego pochodzenia, od czasów Cui Honga nazywane Wu Hu (五胡) - "Pięciu Barbarzyńców". Do Wu Hu zaliczano Xiongnu, Xianbei, Di, Qiang i Jie.
Upadek dynastii Han zapoczątkował okres rozbicia; chwilowe zjednoczenie osiągnięte przez dynastię Jin okazało się nietrwałe, wobec słabości militarnej państwa. Północ Chin została podzielona na stosunkowo niewielkie i niestabilne organizmy polityczne, których elity rządzące w większości były niechińskie i wywodziły się z nomadów stepu.
Lista wyróżnionych haseł powiązanych tematycznie z Chinami:
 Artykuły na medal: Pismo chińskie, Nathu La
 Dobre artykuły: China Open 2010, Dynastia Song, Liu Mingchuan, Makau, Mauzoleum Qianling, Pingyuan, Poliandria w Tybecie, System irygacyjny Dujiangyan, Sima Qian, Wang Mang, Zhu Qizhen, Trinlej Gjaco
- 3 VIII 2011: Cao Yupeng, Shandong Luneng Taishan
- 2 VIII 2011: Dingzhou, Kultura Cishan
- 1 VIII 2011: James Yen, CCTV-R, CCTV-F, CCTV-5
- 31 VII 2011: Ruijin, Kampania naprawy stylu pracy partyjnej, Zhongxing Xincun
- 30 VII 2011: Wu Peng
- 29 VII 2011: Xanadu (stolica), Lugang
- 28 VII 2011: Shanghai Nanzhan (stacja metra), Port lotniczy Lüdao, Port lotniczy Mazu Beigan, Su'ao
- Kultura: A Cheng, Buddyzm w Chinach, Cai Yong, Cai Wenji, Chen Zi'ang, Chengyu, Chin Woo, Chińskie powieści klasyczne, Diaolou, Erligang, Fan Zhen, Fu Yi, Gongsun Hong, Guanxi, He Yan, Huainanzi, Huang Zongxi, Klasyczna księga trzech znaków, Li Daoyuan, Liang Shuming, Liu Zongyuan, Ma Sicong, Meng Haoran, Opowieści o Trzech Królestwach, Pałac Chaotian, Plac Ludowy w Szanghaju, Qiu Xiaolong, Sanxingdui, Siku Quanshu, Szkoła Huang-Lao, Wen Tingyun, Xu Daoning, Yan Liben, Yan Zhitui, Zhao Mengfu, Zhu Da, Zhou Xuan, Zhu Falan
- Polityka/Historia: Akademia Whampoa, Amban, Anette Lu, Dekada nankińska, Dong Xian, Dongfang Shuo, Duntian, Fan Zhongyan, Gan Ying, Guangwudi, Heqin, Hong Rengan, Huang Zunxian, Huo Guang, Jakub Beg, James Soong, Jiang Ziya, Jiedushi, Kucza, Li Guang, Li Xiucheng, Liu Kunyi, Lü Bu, Ma Chao, Ouyang Xiu, Peng Ming-min, Powstanie Hui w Junnanie, Sidney Rittenberg, Shen Baozhen, Shi Dakai, Shi Lang, Shih Ming-teh, Sima Zhao, Sun Ce, System równych pól, Taizu, Tan Daoji, Tuanlian, Tuyuhun, Wang Zhaojun, Wenxiang, Wuyue, Xiang Yu, Yangdi, Yongzheng, Yuan Chonghuan, Yue Fei, Zhou Gong, Zhou Yu
|
Historia Chin: Historia Chińskiej Republiki Ludowej • Historia Tajwanu • Historia Hongkongu • Historia Makau
Neolit i starożytność: Kultura Hemudu • Kultura Yangshao • Kultura Longshan • Kultura Liangzhu • Dynastia Xia • Dynastia Shang • Dynastia Zhou
Cesarstwo: Dynastia Qin • Dynastia Han • Epoka Trzech Królestw • Dynastia Jin • Dynastie Południowe i Północne • Dynastia Sui • Dynastia Tang • Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw • Dynastia Song • Dynastia Yuan • Dynastia Ming • Dynastia Qing
Wydarzenia: I wojna opiumowa • II wojna opiumowa • powstanie tajpingów • powstanie bokserów • Wojna chińsko-japońska (1937-1945) • Incydent 28 lutego • Długi Marsz • kampania stu kwiatów • Wielki skok naprzód • rewolucja kulturalna • Protesty na placu Tian'anmen • Zamieszki w Tybecie w 2008 roku
|
Państwa: Chińska Republika Ludowa • Republika Chińska
Prowincje: Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Hajnan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Junnan • Kuejczou • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shanxi • Syczuan • Szantung • Zhejiang
Regiony autonomiczne: Kuangsi • Mongolia Wewnętrzna • Ningxia • Sinciang • Tybetański Region Autonomiczny
Specjalne regiony administracyjne: Hongkong • Makau
Miasta: Pekin • Szanghaj • Tiencin • Chongqing • Changchun • Chengdu • Dalian • Fuzhou • Hangzhou • Harbin • Jinan • Kanton • Lhasa • Lanzhou • Nankin • Ningbo • Qingdao • Shenyang • Shenzhen • Suzhou • Wuhan • Xiamen • Xi'an • Urumczi
Góry: Ałtyn-Tag • Himalaje • Karakorum • Kunlun • Qin Ling • Tienszan • Wielki Chingan
Niziny: Nizina Chińska • Nizina Mandżurska
Wyżyny: Wyżyna Tybetańska • Wyżyna Mongolska • Wyżyna Południowo-Wschodnia
Pustynie: Gobi • Takla Makan • Ałaszan
Wody: Amur • Dongting Hu • Huang He • Jangcy • Kuku-nor • Poyang Hu • Rzeka Perłowa • Tai Hu • Wielki Kanał
Flora: bambus • miłorząb dwuklapowy • liczi • ryż • herbata chińska
Fauna: chow chow • delfin chiński • panda wielka • panda mała • pekińczyk • jedwabnik morwowy
|
Zwolennicy Demokratycznej Partii Postępowej
Demokratyczna Partia Postępowa lub Demokratyczna Partia Postępu (chin. upr.: 民主进步党; chin. trad.: 民主進步黨; pinyin: Mínzhǔ Jìnbù Dǎng, ang. Democratic Progressive Party, DPP) – tajwańska partia polityczna założona w 1986 przez opozycyjnych działaczy podziemia demokratycznego. Opowiada się w polityce zagranicznej za niepodległością Tajwanu i liberalizmem w polityce gospodarczej. Przewodniczy koalicji wyborczej Zielonych. W latach 2000-2008 partia rządząca. Od 2008 na czele partii stoi Tsai Ing-wen.
|
GAC Changfeng Motor Co., Ltd. – chińskie przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej zajmujące się produkcją samochodów sportowo-użytkowych. Spółka powstała w 1996 roku w wyniku przekształcenia się wojskowych zakładów nr 7319, które od 1988 roku produkowały samochody terenowe.
Głównymi udziałowcami spółki są Guangzhou Automobile Group (29,00%), Changfeng Group (21,98%) oraz Mitsubishi Motors (14,59%)....
|
|
Dazibao (chin. upr.: 大字报; chin. trad.: 大字報; pinyin: dàzìbào; tłumaczone często jako gazetka wielkich hieroglifów lub gazetka wielkich znaków) – to w Chinach ręcznie kaligrafowana gazetka wywieszana na ogół na murze lub ścianie w miejscu publicznym, zawierająca protest, tekst propagandowy lub innego rodzaju informacje, często spoza oficjalnego obiegu. Tego rodzaju gazetki pojawiały się już w czasach Cesarstwa Chińskiego, ale nabrały znaczenia po rewolucji demokratycznej w 1911 roku, kiedy rozpoczęto walkę z analfabetyzmem. Jako dazibao wywieszano często także gazety o ograniczonym nakładzie, fragmenty artykułów, pamflety polityczne itp.
|
Świątynia Pięciu Pagód w Hohhocie
Świątynia Pięciu Pagód (chin.: 五塔寺; pinyin: Wǔtǎ sì) – świątynia buddyjska w zabytkowej części Hohhotu, w regionie autonomicznym Mongolia Wewnętrzna, w północnych Chinach.
Świątynię Pięciu Pagód wybudowano w latach 1727–1732 jako część dawnego kompleksu świątynnego Cideng (chin. trad.: 慈灯寺; pinyin: Cídēng sì), który zrekonstruowano w 2006 roku. Wzniesiona na planie prostokąta świątynia liczy ok. 16,5 metra wysokości. Głównym materiałem użytym do budowy były kamienie i cegły. Budynek dzieli się na trzy części: podest, znajdującą się na podeście główną część budowli oraz pięć pagód na samej górze. Dolny fragment głównej części budynku zdobi inkrustowana Diamentowa Sutra zapisana sanskrytem, pismem mongolskim oraz tybetańskim.
|
|
Świątynia Zhenguo – buddyjska świątynia położona 10 km od miasta Pingyao, w wiosce Haodongcun (郝洞村), w prowincji Shanxi, w Chinach. Najstarszy pawilon świątyni, Pawilon Wanfo, został zbudowany w 963 roku, za rządów Północnej dynastii Han i znany jest z charakterystycznych, bardzo dużych wsporników, podtrzymujących dach oraz podniesione okapy. Posągi wewnątrz pawilonu są jedynymi przykładami buddyjskiej rzeźby chińskiej z X wieku.
|
Ding Junhui – zawodowy snookerzysta chiński, obecnie mieszkający w Wielkiej Brytanii.
Ding rozpoczął grać w snookera w wieku 9 lat, kiedy to z nudów dołączył do gry ze swoim ojcem i jego kolegami. Ćwiczył 8 godzin dziennie, aby w roku 2003 zostać najwyżej notowanym zawodnikiem snookera w Chinach. W 2002 zdobył mistrzostwo świata amatorów w kategorii do lat 21.
W marcu 2005 uczcił swoje 18. urodziny awansem do finału turnieju rankingowego China Open w Pekinie, pokonując po drodze kilku zawodników z pierwszej "szesnastki" światowego rankingu: Petera Ebdona, Marco Fu i Kena Doherty. W finale pokonał wielokrotnego mistrza świata Stephena Hendry'ego 9:5. Było to jego pierwsze w karierze zwycięstwo w turnieju rankingowym.
|
|
